Alles wat je moet weten over zaaitrays

Als je op zoek bent naar de perfecte zaaitray om je zaadjes in te zaaien, kom je erachter dat er veel keuze is. Er zijn tientallen modellen, in van alles en nog wat. En ik hoor je al denken: 'Welke moet ik dan kiezen?' In deze blog leg ik je uit wat een zaaitray is, waarom je hem gebruikt, en vertel ik je wat onze favorieten zijn.

Wat is een zaaitray en waarom gebruik je ze?

Een zaaitray is eigenlijk niets meer dan een aantal aan elkaar gekoppelde potjes. De potjes in een zaaitray worden cellen genoemd. Een zaaitray bestaat dus uit meerdere cellen. Door een zaaitray te gebruiken, kun je toch in losse potjes zaaien maar kun je ze wel als geheel verplaatsen. De plantjes ontwikkelen allemaal in een cel hun eigen wortelgestel en als ze voldoende groot zijn, kun je ze makkelijk uit de zaaitray halen en uitplanten. Wij vinden zaaitrays erg fijn om in te zaaien omdat je uit een cel een plantje met losse plug haalt. Een voorbeeld van een plug zie je hieronder. Een plug is de combinatie van het plantje, aarde en wortels dat uit een cel komt. Uit een zaaitray kun je dus stevige pluggen halen die je makkelijk kunt oppotten of uitplanten in je tuin zonder dat je de wortels beschadigt.

Harde en zachte zaaitrays

Je hebt harde en zachte zaaitrays, en zelf kiezen we altijd voor de harde. Deze zijn iets duurder, maar gaan wel veel langer mee. Een zachte zaaitray begint vaak na een jaar gebruik de eerste scheurtjes te vertonen en wordt door bedrijven ook echt gezien als een tray die voor eenmalig gebruik is. Een harde zaaitray gaat veel langer mee. Als je er een beetje netjes mee omgaat, eigenlijk gewoon een leven lang. De eerste harde trays zijn hier al een aantal jaren in gebruik en zien er nog net zo uit als de dag dat we ze kochten. Dus wij kiezen altijd voor een harde tray.

Verschillende maten

De trays hebben allemaal ongeveer dezelfde buitenmaten, maar de cellen binnen een tray variëren om voor ieder zaadje een geschikte cel te hebben. Zo zijn er trays met grote cellen die 9x9 centimeter groot zijn, maar omdat de cellen zo groot zijn, zitten er ook maar weinig cellen in de tray, bijvoorbeeld maar vijftien. Trays met hele kleine cellen van 3 centimeter bevatten soms wel 100 cellen. Zo heeft iedere tray zijn voor- en nadelen. Een tray met grote cellen gebruik je voor grote zaden of planten die snel groeien. Zo kiezen wij altijd een tray met grote cellen voor pompoen en courgette omdat de zaden aardig groot zijn en de plantjes ook binnen een mum van tijd uitgroeien tot flinke plantjes. Ook gebruik ik weleens een tray met grote cellen om plantjes in op te potten. Als de cellen van mijn kleine tray te krap worden voor de wortel van een plant, kan ik ze natuurlijk prima overzetten naar een tray met grotere cellen, of naar een losse kweekpot van 7 x 7. Maar dat komt niet zo vaak voor omdat de meeste planten na de eerste tray direct de tuin in gaan. De trays met hele kleine cellen gebruiken we voor kleine zaadjes. De tray met 104 gaatjes gebruiken we bijvoorbeeld voor sla. We zaaien dan niet de gehele tray vol met één soort sla, maar verdelen dit per rij van de tray. Twee rijtjes met kropsla, drie rijen met romaine sla en één rij met rucola.

Accessoires

Naast de trays gebruiken we eigenlijk altijd een hard onderstel en vaak ook een kapje. Door het onderstel te gebruiken om water te geven, spoelt je zaad niet weg tijdens het water geven en geef je nooit te veel water. Je giet het water op het onderstel en laat de cellen zelf hun water opzuigen. Na een uurtje gooi je het overtollige water van het onderstel weg of alles is opgezogen door de cellen. Het kapje zorgt voor een warmer en vochtiger klimaat tijdens het kiemen van de zaden, waardoor ze beter kunnen kiemen. Maar nog belangrijker, als je buiten of in een kas gaat zaaien, houdt het eventuele muizen uit je zaaitray. Je zal namelijk niet de eerste zijn waarbij de zaaitray wordt leeggeroofd door een hongerige muis en met een kapje voorkom je dat. Let er bij het kopen op dat de onderstellen en kapjes bij je tray passen; niet elke maat past op elke tray.

Favorieten

Hier nog even onze favoriete zaaitrays op een rijtje met daarbij voor welke zaden we ze gebruiken.

• Harde zaaitray met 104 gaten. Deze gebruiken wij om planten met heel klein zaad voor te zaaien zoals: diverse sla soorten, kruiden, pepers, paprika's, broccoli en bloemkool.
• Harde zaaitray met 77 gaten. Deze gaten zijn net wat groter. Deze gebruiken wij eigenlijk voor alles. Soms zaai ik een ronde met allerlei grotere zaden en kleine zaden door elkaar. Dan vind ik het fijn om deze te gebruiken. Heb je dus maar een kleine moestuin, of wil je gewoon eerst één tray proberen? Koop dan deze.
• Harde zaaitray met 45 gaten. Deze is echt heel fijn om te gebruiken voor de wat grotere zaden want dan hoef je ze niet zo mega snel over te potten. Ik gebruik ze graag voor maïs, peultjes, tuinbonen. Pompoen en courgette kunnen ook maar dan moet je ze wel snel uitplanten na het kiemen.
• Harde zaaitray met 15 gaten. Dit zijn eigenlijk gewoon 15 P9 (9x9) potjes aan elkaar, dezelfde maat als onze losse kweekpot van 9 x 9, maar dan in één tray. Ideaal voor grote zaden die ook snel grote planten opleveren zoals pompoen en courgette.
• Harde deep root tray met 60 gaten. De deep root trays zijn extra diep en zijn geschikt voor planten die snel diep wortelen zoals bonen en peultjes maar je kan in de diepste tray ook perfect stekken. Deep root trays bestaan in verschillende diepten; wij voeren de 12 centimeter, met zestig cellen. Diep genoeg voor boonwortels en boomzaad, en nog te tillen als de tray vol staat.

• Losse onderzetbakken, om van onderaf water te geven
• Een kweekbak zonder gaten als je meerdere trays tegelijk van onderaf water wilt geven

Naast de favorieten hierboven voeren we nog twee maten: de tray met 150 gaten voor wie veel wil zaaien op weinig ruimte, en de tray met 28 gaten die tussen de 45 en de 15 in zit. Alles staat bij elkaar in zaaitrays.

Bakken en losse potten staan bij elkaar in overige kweekmaterialen.

Andere manieren van zaaien

We gebruiken zelf niet uitsluitend zaaitrays om in voor te zaaien, want we zijn ook erg fan van perspotjes. Bij het gebruik van een perspotje heb je geen plastic zaaitray nodig, maar pers je met een apparaatje een blokje van aarde. Zo heb je wel de inhoud van een cel uit een zaaitray, maar de tray zelf niet nodig. Meer informatie over de perspotjes vind je in deze blog. Wij gebruiken de zaaitrays vooral om lekker snel te kunnen werken, omdat de perspotjes wat meer voorwerk vereisen; je moet eerst de potjes persen voordat je kunt zaaien.

Bestel je iets in onze webshop De Groene Makers? Met code MOESTUINADVIES krijg je 10% korting op je hele bestelling.